HCM) “Nên thí nghiệm ở những thành thị lớn
Với SGK thì điều này còn có vai trò rất quan trọng vì hình thức SGK cũng có đích chuyển tải kiến thức”. Thí dụ, SGK lịch sử lớp 11 của Mỹ có độ dày 832 trang, với hơn 80 bản đồ, 55 biểu bảng, 65 tư liệu tham khảo cho thầy và học trò. Tuy nhiên, ông Khang dấn: “mức độ hình thức như giờ không còn phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội”.
Có khi trong một trang sách chỉ toàn hình và vài chú thích. Chẳng hạn, vừa qua Cục Xuất bản, Bộ VH-TT-DL yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục thu hồi để sang sửa cuốn Tiếng Việt lớp 1 vì bức ảnh bản đồ Việt Nam không miêu tả rõ quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thuộc chủ quyền nước ta. Nhận định về SGK ngữ văn bây giờ, bà Lê Thúy Hạnh, đay nghiến Trường THCS Hoàng Văn Thụ (tỉnh Lạng Sơn), cho biết: “Hình ảnh thiếu màu sắc nên không phá hoang hiệu quả, nhất là với các tranh, hình về phong cảnh tự nhiên.
Thanh (ghi) Ông Nguyễn Minh Khang, Phó giám đốc điều hành Nhà xuất bản Giáo dục, cho hay: “Sách giáo khoa (SGK) đã nhiều lần thay đổi và mỗi lần lại cải thiện rõ rệt hơn về hình thức và chất lượng in ấn.
Ông Khang thông báo SGK sau 2015 dự kiến khổ in sẽ lớn hơn (19 x 27 cm hoặc 20,5 x 29 cm, tương đương với khổ A4), tăng số lượng hình ảnh. Có thể việc này sẽ tốn kém về mặt kinh tế, nhưng nếu giải quyết được, tôi nghĩ sẽ mang lại hiệu quả cao” - PGS Oanh khẳng định. Đà Nẵng đi ra và Trường Sa là cụm chấm đen trên nền phớt vàng phía dưới.
Song do diện tích in trong sách nhỏ, chỉ 3 x 5 cm, nên không diễn đạt, ghi chú rõ hơn được”. Ông Nguyễn Minh Khang cũng khẳng định: “Bất cứ một cuốn sách nào cũng đòi hỏi phải có hình thức đẹp, hấp dẫn người đọc.
Nhưng những chú thích này là thông báo, là chứng dẫn lịch sử được nêu rất ngắn gọn, học sinh rất dễ học, dễ nhớ”. Về việc này, GS-TS Nguyễn Thị Côi, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, cho rằng SGK cần tăng cường các loại kênh hình (bản đồ, tranh ảnh, nhân vật, hình vẽ minh họa, bảng so sánh, thống kê, niên biểu, sơ đồ, đồ biểu).
Ông Ngô Trần Ái, tổng giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục, giãi tỏ: “Người vẽ bản đồ đã có ý thức biểu hiện quần đảo Hoàng Sa là cụm chấm đen bên phải, ứng với TP.
Điều này dẫn đến những hậu quả nặng nề. Trong khi đó, SGK sử của ta chỉ toàn chữ, hình ảnh minh họa thì mờ nhạt, không lôi cuốn. Nghiêm phụ không phải tốn nhiều thời kì chuyển tải nội dung. Đặc biệt, sẽ khai triển nâng cao sự kết hợp giữa kênh chữ và kênh hình, tới chừng độ hình ảnh hóa nội dung, phấn đấu mỗi trang sách như là những “bức tranh” sinh động.
GS Đỗ Bang, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, khẳng định: “Sách phải thu hút được học sinh, phải trực quan”. HCM, SGK (nhất là sách lịch sử) phải viết gọn, tăng nhiều hình ảnh thì mới cuộn và nhận được sự quan tâm của học trò. , SGK sử của họ dày hơn sách của chúng ta nhưng học trò không cảm thấy chán, bởi họ tăng tối đa hình ảnh minh họa. Ông Nguyễn Minh Khang cho rằng những tiêu chí cho một sách đẹp gồm: khổ sách thuận lợi cho học trò học trên lớp và ở nhà; trình diễn.
Hình thức đẹp giúp chuyển tải nội dung tốt GS Nguyễn Khắc Phi, tác giả viết SGK ngữ văn, cho rằng ngữ liệu văn chương phải có tác dụng giáo dục về tình cảm và thẩm mỹ.
Võ dũng cảm (Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP. GS Đỗ Thanh Bình, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, chứng dẫn: “Lịch sử nước Mỹ chỉ có bề dày trên 200 năm nhưng SGK lịch sử của họ có độ dày xấp xỉ 1.
Trước đây, dư luận lo ngại vì sách dày quá khiến học sinh phải mang vác nặng. “Chỉ nhìn hình ảnh và xem chú giải vài phút là học sinh có thể nắm và nhớ bài ngay. Ngành GD-ĐT khi làm SGK cũng có vẻ như cố co lại về phông chữ, khổ in. Nếu kinh phí chưa cho phép thì ta có thể dùng giấy chất lượng thấp hơn nước ngoài, nhưng bù vào đó cần đầu tư vào hình ảnh, tư liệu, thay đổi cách diễn đạt”.
Trong SGK, có những nội dung mà kênh hình có vai trò chủ đạo, kênh chữ chỉ giữ vai trò “minh họa”. Tuệ Nguyễn - Lê Đăng Ngọc. Sách giáo khoa của Việt Nam còn chưa chú trọng đến hình thức để vấn người học - Ảnh: Ngọc Thắng Nhiều chữ, hình ảnh xấu, hậu quả nặng nề Ý kiến “Phải gọi là hình thức kém, từ sách môn tự nhiên đến môn tầng lớp chỉ thấy chữ, nghèo nàn về tư liệu và hình ảnh.
000 trang với nguồn sử liệu phong phú và hệ thống kênh nhìn (tranh ảnh, bản đồ, biểu đồ) đa dạng”. Tốn kém hơn nhưng hiệu quả cao Theo PGS-TS Ngô Minh Oanh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục, Trường ĐH Sư phạm TP.
Từ đó, họ có thể khuyến khích nguồn lực từ xã hội hóa miễn đáp ứng đúng đề nghị”. Chúng ta hoàn toàn có thể lược bớt dung lượng chữ nhưng vẫn đảm bảo được các sự kiện, thông báo lịch sử trong SGK sử ở Việt Nam.
Nhà nước đưa ra chương trình khung để các địa phương chủ động biên soạn nội dung. Tỉ dụ, ở SGK Ngữ văn lớp 7, cảnh đèo Ngang, thác núi, cảnh Sài Gòn. Theo PGS Oanh, việc sử dụng nhiều hình ảnh, bộc lộ sự kiện ngắn gọn có rất nhiều lợi ích.
Nguyễn Kim Dung (Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục) B. PGS Oanh lấy tỉ dụ: “Ở nhiều quốc gia như Mỹ, Úc, Singapore. Hình ảnh nên có màu sắc để tạo hứng và thuận lợi hơn cho học sinh trong quá trình tìm hiểu bài học”. Những năm trước 1970: khổ là 13 x 19 cm, hết thảy in một màu, chữ là chính. # Đẹp, khoa học; đầu tư giấy hạp: không quá dày hay quá mỏng, độ trắng bảo đảm y tế học đường (trắng quá hoặc đen quá làm ảnh hưởng nhãn lực học trò); nhiều màu với chất lượng in tốt.
Cách biểu đạt cũng góp phần đổi mới phương pháp dạy học: hình ảnh sinh động, trực giác, thành thử nếu sách thể hiện đẹp, khoa học thì cũng sẽ có tác dụng ứng với việc học của học sinh. In màu đen trắng không giúp cho việc minh họa. Những năm 1980: khổ 14,5 x 20,5 cm, vài cuốn in 2 màu, số lượng minh họa tăng. Từ năm 2002 đến nay khổ 17 x 24 cm, hồ hết sách cho học trò đều in 4 màu, có nhiều tranh ảnh, minh họa đẹp hơn”.
”, GS Phi đề xuất. “Với môn văn ngoài tác phẩm văn chương, còn phải có những loại văn bản dị thường dùng trong cuộc sống hằng ngày và có thể có cả tranh ảnh, đồ thị, ký hiệu biểu tượng. Bấy lâu, học trò và đay nghiến ca thán rằng sở dĩ học sinh chán học lịch sử có duyên cớ từ việc SGK chuyển tải kiến thức hàn lâm, nặng về số liệu, ít tranh ảnh, không có đề mục tóm lược bài học, không trực giác.
